Gdzie kręcono Ojca chrzestnego – lokalizacje filmowe

Najważniejsze plenery „Ojca chrzestnego” rozsiane są między Nowym Jorkiem, Sycylią (Savoca, Forza d’Agrò, Palermo, Castello degli Schiavi) a Kalifornią i jeziorem Tahoe. To konkretne ulice, bary, kościoły i rezydencje, które do dziś można odwiedzić i porównać z kadrami filmu. Jeśli chcesz zaplanować własną wyprawę śladami rodu Corleone, poznasz tu najistotniejsze lokalizacje i filmowe ciekawostki.

Gdzie kręcono „Ojca chrzestnego” w Savoca na Sycylii?

Savoca leży na północno‑wschodniej Sycylii, około 20 km na północ od Taorminy, wysoko w górach nad wybrzeżem Jońskim. To mała gmina z wąskimi uliczkami i kamiennymi domami, która w 1972 roku „zagrała” Corleone – prawdziwe miasteczko było już zbyt nowoczesne i ściśle powiązane z mafią, by zgodzić się na zdjęcia.

Ekipa Francisa Forda Coppoli dotarła tu po konflikcie z lokalną Cosa Nostra w Corleone – miejscowa organizacja nie chciała filmu pokazującego kulisy zorganizowanej przestępczości. Savoca, schowana wśród wzgórz, zachowała natomiast tradycyjny sycylijski układ urbanistyczny, dlatego stała się idealnym tłem dla historii Michaela, który ukrywa się po zamachu w Nowym Jorku.

Bar Vitelli

Najbardziej rozpoznawalnym miejscem w Savoca jest Bar Vitelli przy głównym placyku. To tutaj Michael Corleone prosi ojca Apollonii o rękę córki, siedząc przy stoliku w cieniu kamiennych murów. Fasada – z balkonem, drewnianymi okiennicami i charakterystycznym szyldem – niemal się nie zmieniła od czasu zdjęć, zmieniły się jedynie rośliny przed wejściem, dziś pną się tam winorośle.

W środku wiszą zdjęcia z planu, kadry z „The Godfather” i pamiątki po ekipie. W miejscu, gdzie siedział filmowy Michael, stoi krzesło przygotowane dla turystów, a nawet saszetki cukru mają motyw z filmu. Właściciele chętnie opowiadają anegdoty o rzekomym romansie dawnej właścicielki z Alem Pacino, który w latach 70. był jeszcze mało znanym aktorem i jadał z mieszkańcami przy zwykłym stole.

Kościół filmowego ślubu Michaela

Patrząc z tarasu przy barze, widać kamienny kościół, w którym nagrano ślub Michaela i Apollonii. To świątynia górująca nad miasteczkiem, z której schodami bohaterowie wychodzą po ceremonii. Wnętrze zachowało prosty, surowy wystrój, dzięki czemu łatwo skojarzyć ujęcia z filmu z rzeczywistą przestrzenią.

Piazza Fossia i spacer po miasteczku

Piazza Fossia to plac, który pojawia się w tle kilku scen – nic dziwnego, w niewielkiej Savoca większość akcji rozgrywa się właśnie wokół niego. Dziś działają tu kawiarnie i małe restauracje, gdzie można spróbować granity cytrynowej, makaronów lub prostych dań sycylijskiej kuchni.

W krótkim spacerze od placu znajdują się także kościoły, cmentarz oraz dawne katakumby kapucynów. Nie wszystkie te miejsca weszły bezpośrednio do filmu, ale tworzą ten sam krajobraz – skaliste zbocza, schody zamiast ulic i domy przyklejone do skał – który widzimy w sycylijskich scenach trylogii.

Sycylię w „Ojcu chrzestnym” tworzą przede wszystkim Savoca i Forza d’Agrò, a nie samo Corleone, które nie zgodziło się na wejście ekipy filmowej.

Forza d’Agrò – drugie „Corleone” na ekranie?

Drugim sycylijskim miasteczkiem, które odegrało znaczącą rolę jako filmowe Corleone, jest Forza d’Agrò. Leży – podobnie jak Savoca – na stromym wzgórzu z widokiem na morze, ma średniowieczny układ ulic i kilka kościołów, które Coppola wykorzystał jako tło dla spacerów Michaela i scen z wiejską społecznością.

Droga między Savoca a Forza d’Agrò prowadzi serpentynami – już sam przejazd przypomina wjazd w zupełnie inny świat, oddzielony od ruchliwego wybrzeża. W tych małych miejscowościach mieszka niewiele osób, większość to seniorzy, dlatego dopiero film i późniejsza turystyka filmowa stały się tam ważnym źródłem utrzymania.

Jak dojechać do Savoca i Forza d’Agrò?

Między Taorminą a sycylijskimi plenerami „Ojca chrzestnego” funkcjonują połączenia autobusowe, z których korzystają zarówno mieszkańcy, jak i fani kina. Turyści najczęściej wybierają połączenia przewoźnika Interbus/Etna Transporti, bo oferuje on wygodny dojazd i obiegową trasę między miejscowościami znanymi z filmu:

• bilet jednodniowy w obiegu „filmowym” kosztuje około 13 euro,
• pojedynczy przejazd z Taorminy do Savoca – około 2,90 euro (stan na listopad 2024),
• autobus jedzie z Letojanni przez Savoca do Forza d’Agrò,
• bilety można kupić w kasie, u kierowcy albo online.

Dla osób, które wolą niezależność, popularnym wyborem jest wynajem auta i samodzielny przejazd krętymi drogami na wzgórza – wymaga to jednak pewnej wprawy w jeździe po wąskich uliczkach i znalezienia miejsca do parkowania poza ścisłym centrum.

Nowy Jork – ulice mafijnej rodziny Corleone

Większość scen powiązanych z działalnością rodziny w Ameryce powstała w Nowym Jorku. To tu Vito Corleone prowadzi interesy, tu dochodzi do zamachu na niego, a także do wielu rozmów i spotkań w hotelach i restauracjach. Z biegiem ponad pięćdziesięciu lat wiele z tych miejsc zmieniło charakter, ale filmowcy wybierali ulice i budynki, które dawały klasyczną, „starej” Nowego Jorku atmosferę.

Chinatown i zamach na Vita

Scenę postrzelenia Vita kręcono na ulicy w dzisiejszym Chinatown. W filmie bohater kupuje owoce na straganie, po czym zostaje ostrzelany przez dwóch zamachowców – widzimy rozsypujące się pomarańcze i ujęcie z góry na ciało leżące na asfalcie. Dziś w miejscu straganu stoi apteka, za to naprzeciwko nadal działa stoisko z pomarańczami, które fotografowie chętnie wykorzystują do rekonstrukcji kadru.

Hotele i katedra św. Patryka

Wielką rolę mają w filmie nowojorskie hotele i świątynie, w których spotykają się bohaterowie i gdzie krzyżuje się świat mafii z „normalnym” życiem miasta. Wśród najważniejszych lokacji wymienia się:

• Hotel Edison – miejsce spotkania Luki Brasiego z Virgilem „Turkiem” Sollozzo, zakończone jego śmiercią,
• Hotel St. Regis – hotel, w którym zatrzymują się Michael i Kay; ten sam gmach widać też w „Taksówkarzu”,
• Katedrę św. Patryka przy Mulberry Street – to tu rozgrywa się scena chrztu połączona z mafijną egzekucją konkurentów Michaela.

Nieco dalej, na Mulberry Street, stoi bar znany obecnie jako Mulberry Street Bar – pojawia się w trzeciej części trylogii, a także w „Donniem Brasco” i „Rodzinie Soprano”. Lokal bywa zamknięty, dlatego filmowi turyści często muszą zadowolić się zdjęciem elewacji.

Nowy Jork w „Ojcu chrzestnym” to skrzyżowanie prawdziwych hoteli, kościołów i zwykłych ulic z mrocznymi sprawami rodziny Corleone.

Sycylijskie rezydencje i plany zdjęciowe poza Savoca

Choć Savoca i Forza d’Agrò są dziś najbardziej kojarzone z filmem, ekipa Coppoli wykorzystywała na Sycylii także inne miejsca – w tym rezydencję, która stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych domów w historii kina gangsterskiego.

Castello degli Schiavi

Castello degli Schiavi to XVIII‑wieczna rezydencja na wschodniej Sycylii, należąca do lokalnego barona. W filmie pojawia się kilka razy – między innymi w dramatycznej scenie śmierci Michaela Corleone w trzeciej części sagi. Właściciel domu przechowuje w środku pamiątki z planu: fotografie, dokumenty, odręczne notatki, a nawet plany dnia Francisa Forda Coppoli.

Goście mogą zobaczyć krzesło, na którym miał siedzieć Al Pacino, przejść drogą wzdłuż fasady rozpoznawalnej z kadrów oraz porównać widok z dziedzińca z filmową wersją otoczenia. Ten sam obiekt wykorzystano później również przy kręceniu serialu „Biały lotos”, co tylko zwiększyło jego rozpoznawalność.

Palermo i Teatro Massimo

W trzeciej części „Ojca chrzestnego” ważnym tłem akcji jest Palermo. Kulminacyjne sceny strzelaniny i śmierci Mary rozgrywają się w operze Teatro Massimo. To największa scena operowa we Włoszech, zamknięta w rzeczywistości na długą renowację od 1974 roku do 1997 – film przenosi więc akcję do wnętrza, które w podanym czasie faktycznie było niedostępne, co stało się jednym z wielu historycznych „błędów” serii.

Widz oglądający dziś film może po seansie stanąć przed monumentalnymi schodami teatru i rozpoznać je w ujęciach, gdy rodzina wychodzi na zewnątrz po przedstawieniu „Cavalleria rusticana”.

Inne lokacje „Ojca chrzestnego” na świecie

Trylogia o rodzinie Corleone powstawała przez prawie dwie dekady, a zdjęcia rozciągnięto na kilka kontynentów. Reżyser potrzebował scenerii zarówno do scen nowojorskich, jak i do sekwencji rozgrywających się na Kubie, w Las Vegas czy w otoczeniu amerykańskiej władzy w Waszyngtonie.

Las Vegas, jezioro Tahoe i Kalifornia

Hazardowe imperium Michaela pokazano przy użyciu ujęć znad Stripu, wnętrz kasyn oraz prywatnych rezydencji. Dom nad jeziorem, gdzie rodzina spędza święta i gdzie Michael wydaje rozkazy zabójstwa Fredo, znajduje się nad Lake Tahoe na pograniczu Nevady i Kalifornii. Co ciekawe, łódź, na której ginie Fredo, ma rejestrację z Kalifornii, choć film sugeruje, że posiadłość leży po stronie Nevady – to jeden z wielu drobnych anachronizmów wychwyconych przez fanów.

W Kalifornii nagrywano też część scen „udających” inne stany, bo logistycznie łatwiej było skorzystać z pobliskich lokalizacji niż przenosić całą ekipę przez kraj.

Floryda, Dominikana i Kuba

Fragmenty opowieści o kontaktach Michaela z Hymanem Rothem i sceny rozgrywające się na Kubie wymagały subtelnych kombinacji lokacji. Ujęcia z willi i plaż kręcono między innymi w Miami i North Miami, a miasto Santo Domingo w Dominikanie „zagrało” Hawanę z czasów Batisty, ponieważ prawdziwa kubańska stolica była niedostępna dla hollywoodzkich ekip.

Waszyngton i Rzym

Sekwencje przesłuchań przed senacką komisją powstawały w Waszyngtonie, by jak najwierniej oddać klimat politycznych korytarzy władzy. Z kolei w Rzymie i okolicznych włoskich miastach (Viterbo, Erice, Caprarola, Taormina) nagrywano sceny związane ze światem Watykanu i bankowością watykańską przedstawioną w trzeciej części trylogii.

Od Savoca na wzgórzach Sycylii po Lake Tahoe w górach Sierra Nevada – saga o rodzinie Corleone powstała w prawdziwych miastach i domach, które dziś można odwiedzać jak żywe muzeum kina.