Gdzie kręcono Hobbita? Poznaj wszystkie lokalizacje

„Hobbit” kręcony był głównie w Nowej Zelandii, w kilkunastu plenerach rozsianych po Wyspie Północnej i Południowej, z sercem produkcji w filmowej wiosce Hobbiton niedaleko Matamaty oraz w studiach Pinewood pod Londynem. To właśnie te miejsca „zagrały” Shire, Samotną Górę, Esgaroth, dom Beorna czy dzikie szlaki kompanii Thorina. Jeśli chcesz zobaczyć wszystkie ważniejsze lokalizacje z trylogii, poniżej znajdziesz konkretną mapę miejsc, opis scen i praktyczne wskazówki, jak samodzielnie dotrzeć dziś do Śródziemia.

Gdzie ogólnie kręcono „Hobbita”?

Zdjęcia do trylogii „Hobbit” realizowano między marcem 2011 a lipcem 2012 roku, równolegle z pracami nad „Pustkowiem Smauga”. Główna część plenerów powstała w Nowej Zelandii, której krajobrazy Peter Jackson wykorzystał już wcześniej przy „Władcy Pierścieni”. Dodatkowe sceny nakręcono w Pinewood Studios w Iver Heath pod Londynem – tam pracowali m.in. Ian Holm i Christopher Lee, którym stan zdrowia nie pozwalał lecieć na drugi koniec świata.

Reżyser deklarował, że chce jak najrzadziej korzystać z efektów CGI i tam, gdzie to możliwe, budować fizyczne scenografie w studio lub w terenie. Z tego podejścia wzięły się rozbudowane plany w Hobbitonie, przy jeziorze Pukaki czy na farmach w rejonie Queenstown – wiele dekoracji wkomponowano w naturalny krajobraz. Sama produkcja miała burzliwy przebieg: konflikt ze związkami zawodowymi aktorów, groźba przeniesienia zdjęć do innego kraju, kłopoty finansowe MGM i operacja Petera Jacksona realnie zmieniały harmonogram.

Jakie miejsca na Wyspie Północnej „zagrały” w „Hobbicie”?

Wyspa Północna to serce filmowego Shire i wiele kluczowych lokacji pierwszej części, czyli „Hobbit: Niezwykła podróż”. To tu znajduje się Hobbiton, Mordor, jaskinie goblinów i Rivendell, a także większość plenerów, które fani odwiedzają w pierwszej kolejności.

Hobbiton pod Matamatą

Plan filmowy Hobbiton leży na 500‑hektarowej farmie rodziny Alexander, kilka minut jazdy od miasta Matamata. To tu zbudowano 44 „dziury” hobbitów, ogrody, młyn, most i sztuczny dąb z liśćmi sprowadzonymi z Tajwanu. Wioska była wykorzystana zarówno w „Władcy Pierścieni”, jak i we wszystkich trzech częściach „Hobbita”, a po zdjęciach domki zostawiono jako atrakcję turystyczną.

Zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem – wycieczki ruszają zwykle co 30 minut od rana do popołudnia, a spacer po planie zajmuje około trzech godzin. Na trasie jest pub Pod Zielonym Smokiem, gdzie można spróbować piwa warzonego specjalnie dla tego miejsca, oraz sklep z pamiątkami. Drzwi domków mają różne rozmiary: mniejsze służyły do scen z Gandalfem, by wydawał się jeszcze wyższy, większe – do ujęć z hobbitami.

Park Narodowy Tongariro i Mordor

Wulkaniczny Ruapehu w Parku Narodowym Tongariro odegrał w „Hobbicie” rolę Samotnej Góry, a w „Władcy Pierścieni” stał się częścią filmowego Mordoru. To aktywny stratowulkan o wysokości prawie 2800 m n.p.m., ze stałą pokrywą śnieżną i jeziorem kraterowym, którego para dała mu nazwę „Wybuchające Jezioro”. W okolicy prowadzi popularny szlak Tongariro Alpine Crossing – na nim ekipa filmowa kręciła marsz Bilba i krasnoludów przez górzyste pustkowia.

W tym samym parku mieści się Ngauruhoe, czyli Mount Doom z „Władcy Pierścieni”, i wodospad Tawhai Falls, znany wśród fanów jako Gollum’s Pool. Te miejsca często łączy się w jeden dzień „mordorskiej” wycieczki – szlaki są dobrze oznaczone, a infrastruktura turystyczna rozbudowana.

Jaskinie Waitomo i dzikie lasy

Wapienne jaskinie Waitomo pełniły wielokrotną rolę w „Hobbicie”. To tutaj kręcono m.in. sceny wędrówki kompanii w pierwszej i drugiej części, atak orków i przyjazd Radagasta. System podziemnych korytarzy, z larwami świecących muchówek na stropach, stworzył naturalne tło dla mrocznych fragmentów historii.

Okoliczne dzikie lasy posłużyły jako anonimowe szlaki Śródziemia – tam prowadziły ścieżki bohaterów w drodze między Bag End a Rivendell. Mieszkańcy Waitomo słyną z gościnności: podczas zdjęć część rodzin udostępniła swoje domy ekipie filmowej, co lokalna społeczność do dziś wspomina jako duże wydarzenie.

Kaitoke Regional Park i Rivendell

Kaitoke Regional Park niedaleko Wellington stał się Rivendell – miejscem, gdzie kompania zatrzymuje się po opuszczeniu Shire, a Bilbo i później Frodo dochodzą do siebie po niebezpiecznych przygodach. W filmie widzimy rozbudowane elfi e konstrukcje, w rzeczywistości w parku pozostały przede wszystkim drzewa, polany i tablice informacyjne z mapą dawnych scenografii.

Dla fanów przygotowano bramę Rivendell oraz słup z zaznaczonym wzrostem bohaterów. Same dekoracje rozebrano, ale ukształtowanie terenu – łagodny trawiasty teren otoczony lasem – zgadza się z tym, co trafiło na ekran.

Mount Victoria i okolice Wellington

Las na zboczach Mount Victoria w Wellington wykorzystano głównie przy „Władcy Pierścieni”, lecz okolica wraca również w „Hobbicie” jako uniwersalny „tolkienowski” las. To miejsce, gdzie hobbici ukrywali się przed Nazgulami i gdzie Jackson testował zespół efektów wizualnych przed główną częścią produkcji.

W samym Wellington działa też Weta Workshop – pracownia odpowiedzialna za rekwizyty, zbroje i modele do „Hobbita: Niezwykłej podróży”. Można ją zwiedzać z przewodnikiem, oglądając z bliska miecze, maski i elementy pancerzy, które potem widzimy w filmie.

Jakie lokalizacje z „Hobbita” znajdują się na Wyspie Południowej?

Wyspa Południowa dostarczyła plenerów do najbardziej widowiskowych scen trylogii. To tutaj nakręcono ucieczkę krasnoludów w beczkach, ujęcia Samotnej Góry, dom Beorna i lot orłów nad Fiordlandem. Wiele z tych miejsc można dziś odwiedzić bez specjalnych pozwoleń, część leży na terenach prywatnych, ale dostęp do nich organizują lokalne biura.

Jeziora Tekapo i Pukaki

Turkusowe jeziora Tekapo i Pukaki pojawiają się w kilku częściach „Hobbita” jako tło dla dalekich ujęć Gór Mglistych oraz fikcyjnego miasta Esgaroth. Jezioro Pukaki służyło jako główne „okno” na północne stoki masywu Aoraki/Mount Cook, który w filmie stał się częścią łańcucha otaczającego Samotną Górę.

Okolica jest łatwo dostępna samochodem, ma gęstą sieć szlaków pieszych i rowerowych, a widok ośnieżonego szczytu Aoraki nad taflą wody praktycznie nie wymaga filmowej obróbki – dlatego Jackson zdecydował się kręcić tam w możliwie naturalnych warunkach.

Pelorus River i ucieczka w beczkach

Most Pelorus i rzeka poniżej zostały wybrane do nakręcenia jednej z najbardziej rozpoznawalnych scen „Pustkowia Smauga” – ucieczki krasnoludów w beczkach po wodzie. Aktor Stephen Hunter, filmowy Bombur, wspominał, że był to jego ulubiony dzień na planie, bo praca polegała w praktyce na wielokrotnym „spływie” w beczce po zimnej, czystej rzece.

Dziś w dolinie organizuje się spływy kajakowe oraz łatwiejsze spacery wzdłuż rzeki. Trasa jest oznaczona, a przy parkingu znajdują się tablice opisujące dokładne miejsca ustawienia kamer i ekipy podczas zdjęć.

Earnslaw Burn i Arkadia Station

Lodowiec Earnslaw Burn i dolina poniżej – z szeregiem wysokich wodospadów – zagrały trasę dalszej części wyprawy Bilba po opuszczeniu Rivendell. To jedno z najbardziej widowiskowych miejsc w „Pustkowiu Smauga”, a jednocześnie wymagająca lokalizacja trekkingowa w realnym świecie – dojście do czoła doliny zajmuje kilka godzin.

Nieopodal Queenstown leży Arkadia Station, gospodarstwo, które w filmie stało się domem Beorna. Choć sama scenografia została rozebrana, bryła wzgórza i otwarte łąki wokół domu gospodarza pasowały idealnie do wizji samotnika żyjącego między górami a lasem.

Park Narodowy Fiordland

Fiordland wykorzystano zarówno w „Hobbicie”, jak i we „Władcy Pierścieni”. W scenie ucieczki Bilba i krasnoludów na grzbietach orłów kamera unosi się nad fiordami i wodospadami, które w rzeczywistości znajdują się w rejonie Milford Sound i okolicznych dolin. Dla filmowców był to naturalny wybór – surowe ściany skalne i gęste lasy tworzą wrażenie, że bohaterowie naprawdę odlatują w inny świat.

W parku biegnie słynny Milford Track o długości ponad 50 km. W sezonie może nim przejść jednocześnie 90 osób dziennie (40 indywidualnych i 50 z przewodnikiem), co dobrze pokazuje, jak ściśle kontroluje się tu ruch turystyczny, aby krajobraz pozostał możliwie nienaruszony.

Glenorchy, Queenstown i okolice

Wieś Glenorchy nad północnym krańcem jeziora Wakatipu otwiera widok na północno‑zachodnie zbocza góry Earnslaw, znane z czołówki „Dwóch Wież” i kilku dalszych scen Śródziemia. Droga z Queenstown do Glenorchy sama w sobie wygląda jak gotowa filmowa lokacja – serpentyny, jezioro po jednej stronie, góry po drugiej.

W okolicy Queenstown i Arrowtown kręcono także sceny na Polach Gladden i nad brzegiem rzeki Anduiny. Miejsca takie jak Wilcox Green czy okolice winiarni Chard Farm pozwalają dziś odtworzyć ujęcia, w których kamera śledziła łodzie Drużyny lub pokazywała monumentalne figury Argonath – same posągi dodano komputerowo, ale skały i rzeka są jak najbardziej realne.

Jak Hobbiton stał się atrakcją turystyczną?

Historia Hobbitonu jako atrakcji zaczęła się jeszcze przy „Władcy Pierścieni”, ale to „Hobbit” zrobił z niego pełnoprawny park filmowy. Pierwszy zestaw scenografii po trylogii rozebrano, dopiero przy powrocie Petera Jacksona do Śródziemia studio i właściciele farmy zdecydowali, że dekoracje pozostaną na stałe. Od tego momentu Hobbiton przeszedł drogę od zamkniętego planu zdjęciowego do jednego z najczęściej odwiedzanych miejsc w kraju.

Dziś gospodarstwo Alexanderów nadal funkcjonuje – hoduje się tam około 13 tysięcy owiec i 300 byków – a plan zajmuje jedynie fragment 500‑hektarowej posiadłości. Localsi wspominają, że przy budowie pomagali także żołnierze armii nowozelandzkiej, którzy kopali fundamenty, stawiali konstrukcje i maskowali drogi dojazdowe.

Jak technicznie kręcono „Hobbita” w tych miejscach?

„Hobbit: Niezwykła podróż” powstał w formacie HFR – 48 klatek na sekundę, czyli dwa razy szybciej niż klasyczne 24 kl./s. Dzięki temu obraz jest bardziej płynny, pokazuje znacznie więcej detalu w ruchu, co w połączeniu z wysoką rozdzielczością obnażało każdy szczegół scenografii, kostiumu czy charakteryzacji. Część krytyków porównywała wrażenie do filmów dokumentalnych lub oper mydlanych, ale dla widza, który chce „zobaczyć” Śródziemie, taka krystaliczność daje efekt niemal fizycznej obecności w krajobrazie.

Weta Workshop – pracownia efektów praktycznych – przygotowała tysiące rekwizytów, od mieczy po naczynia leżące na stole Bilba. Wyjątkowa szczegółowość kadrów ujawniła nawet drobne Błąd brody Sarumana: w jednej ze scen jego broda zmienia kolor między ujęciami z białego na ciemniejszy odcień i znów na szary, co stało się przedmiotem zabawnych analiz fanów tropiących wpadki montażowe.

Serce filmowego „Hobbita” to Nowa Zelandia – od Hobbitonu na Wyspie Północnej po lodowiec Earnslaw Burn i Fiordland na Południu – a każdy z tych plenerów można dziś odwiedzić, stając dokładnie w miejscach, gdzie kamera śledziła Bilba i kompanię Thorina.