Gdzie kręcono Mamma Mia? Poznaj najpiękniejsze lokalizacje filmowe

Większość plenerów do „Mamma Mia” kręcono na greckiej wyspie Skopelos, a w sequelu „Mamma Mia! Here We Go Again” grecką Kalokairi zagrała chorwacka Wyspa Vis. Do tego dochodzą m.in. plaża Kastani, Kościół Agios Ioannis Kastri, Zatoka Barjaška oraz tawerna Konoba Jastožera, a wnętrza hotelu powstały w brytyjskim Pinewood Studios. Jeśli chcesz zobaczyć, gdzie naprawdę tańczyli i śpiewali Meryl Streep i Amanda Seyfried, przejdź ze mną krok po kroku przez najpiękniejsze filmowe lokalizacje.

Gdzie naprawdę leży filmowa wyspa Kalokairi?

Kalokairi nie istnieje w żadnym atlasie – to fikcyjna wyspa, którą stworzyli scenarzyści. Na ekranie widzisz jednak bardzo konkretne miejsca. W pierwszej części musicalu tę filmową krainę zagrała grecka Skopelos, w drugiej – chorwacka Wyspa Vis, licząca około 90 km² i 3600 mieszkańców. W tle często pojawia się też sąsiednia Skiathos oraz fragmenty greckiego Pelionu.

Taki montaż sprawia, że widz ma wrażenie jednej wyspy, chociaż w rzeczywistości skaczesz między Morzem Egejskim a Adriatykiem. Dla turysty to dobra wiadomość – możesz zaplanować dwie zupełnie różne podróże, a wciąż podążać śladami tej samej historii.

Kalokairi to miks prawdziwych miejsc: głównie greckiej Skopelos i chorwackiej wyspy Vis, spiętych filmową magią w jedną wyspę marzeń.

Skopelos – gdzie kręcono pierwszą „Mamma Mia”?

Skopelos, o powierzchni około 96,3 km² i z populacją mniej więcej 5 tysięcy mieszkańców, stała się filmowym sercem pierwszej części. Twórców przekonały lasy sosen schodzące niemal do morza, brak masowej zabudowy i klimat małej, wyspiarskiej społeczności – dokładnie taki, jaki czuć w willi Donny.

Kościół Agios Ioannis Kastri – ślub Sophie i Sky’a

Kościół Agios Ioannis Kastri to najbardziej rozpoznawalny kadr całej serii. Biała kapliczka stoi na skale około 100 m nad poziomem morza, a prowadzi do niej dokładnie 198 kamiennych schodów wykutych w skale. W filmie widzisz tu ślub Sophie oraz finałowe ujęcia, ale wnętrza, w których nagle mieści się tłum gości, powstały już w studiu.

Na żywo kapliczka jest malutka – zmieści się w niej zaledwie kilka osób. Prawdziwe wrażenie robi taras przed wejściem: panorama Morza Egejskiego i okolicznych wysp to dokładnie ten widok, przy którym bohaterowie śpiewają „The Winner Takes It All”.

Plaża Kastani – „Lay All Your Love on Me”

Piaszczysta Kastani to filmowa wizytówka Skopelos. To tu powstały sceny „Lay All Your Love on Me”, „Does Your Mother Know” oraz „I Have a Dream”. Na potrzeby ekipy zbudowano drewniane molo i bar plażowy, które zniknęły po zdjęciach, więc dziś zobaczysz bardziej naturalne oblicze zatoki.

Złoty piasek, łagodnie opadające dno i rząd sosen tworzą tło, które fani od razu kojarzą z tańcem w wodzie i kultowymi dialogami. To typowa śródziemnomorska plaża, ale wciąż bez hotelowych murów w pierwszej linii brzegowej.

Plaża Glysteri – wejście do Villa Donna

Na Glysteri rozgrywa się kilka ważnych dla fabuły scen. Kamienista zatoka z turkusową wodą stała się filmowym wejściem do hotelu Donny – słynny kamienny łuk nagrywano właśnie tutaj. W filmie widzisz też moment, gdy bohaterowie skaczą ze skał do morza, zanim popłyną na ślub.

W rzeczywistości Glysteri to spokojna, niewielka plaża, do której można zjechać samochodem. Otaczają ją gęste sosny – w upalny dzień dają wyczekiwany cień, który doceni każdy, kto po raz pierwszy próbuje greckiego słońca w pełnym wymiarze.

Przylądek Amarantos – trzy (a dziś już dwie) sosny

Przylądek Amarantos, znany fanom jako „Trzy Drzewa”, pojawia się w scenie „Our Last Summer”. Dwie charakterystyczne sosny wyrastają z wapiennej skały i opierają się wiatrom od wielu dziesięcioleci – lokalni przewodnicy mówią, że mają około 300 lat. Kiedy bohaterowie skaczą do wody, kamera łapie szerokie ujęcia na archipelag Sporadów.

Do małej, kamienistej plaży pod skałą docierają głównie dobrzy pływacy i żeglarze. Większość turystów zostaje wyżej, robi zdjęcia i od razu rozpoznaje kadr znany z plakatu i kadrów promocyjnych filmu.

Skiathos, Pelion i Thassos – pozostałe greckie plany

Choć widzowie kojarzą „Mamma Mia” przede wszystkim ze Skopelos, ekipa odwiedziła też inne zakątki Grecji. To one „grają” port, pierwsze spotkania bohaterów i szerokie ujęcia wyspiarskiego życia – bez nich opowieść nie miałaby takiego rozmachu.

Skiathos – stary port i wieża św. Nikolaosa

Sąsiednia Skiathos to logistyczne zaplecze ekipy i drugie filmowe tło. Stary port stał się miejscem, w którym trzej potencjalni ojcowie Sophie spotykają się po raz pierwszy, próbując złapać prom na Kalokairi. Na ekranie widać nabrzeże pełne tawern, kawiarni i małych promów – dokładnie tak wygląda to miejsce także bez kamer.

Z wieży zegarowej kościoła św. Nikolaosa kręcono scenę z „I Have a Dream”. Panorama całej wyspy, portu i morza tłumaczy, dlaczego filmowcy tak długo szukali odpowiedniego punktu widokowego.

Damouchari na półwyspie Pelion

Wioska Damouchari na Pelionie zagrała tło wielkiej sceny „Dancing Queen”. Skalne, naturalne molo, stare kamienne domy i tawerny przy samym morzu stworzyły idealny kadr do sekwencji, w której Donna i jej przyjaciółki prowadzą cały tłum w tańcu.

Mieszkańcy Damouchari masowo wystąpili jako statyści, co dało wrażenie prawdziwej, zżytej społeczności. Wielu z nich do dziś pokazuje turystom, gdzie dokładnie stała kamera i którędy przebiegała trasa słynnego pochodu.

Thassos – szmaragdowy epizod

Na Thassos trafiło tylko kilka ujęć, ale ich klimat łatwo wychwycić: zielone zbocza, białe skały i spokojniejsze tempo życia. Wyspa, nazywana czasem szmaragdowym klejnotem Morza Egejskiego, dała filmowi kilka szerokich planów bez tłumu turystów i ogromnych hoteli w tle.

Wyspa Vis – gdzie kręcono „Mamma Mia! Here We Go Again”?

W 2018 roku do kin trafiło „Mamma Mia! Here We Go Again” – tym razem filmowcy przenieśli plan z Grecji do Chorwacji. Na wybór zadziałały między innymi niskie podatki dla producentów oraz prostsze procedury, więc Wyspa Vis zaczęła „udawać” Kalokairi. Izolowana przez lata jako baza wojskowa, zachowała autentyczny, spokojny charakter, idealny dla historii młodej Donny.

Szacuje się, że w Zatoce Barjaška powstało ponad 70% ujęć do „Mamma Mia! Here We Go Again” – to faktyczne centrum filmowego Kalokairi.

Zatoka Barjaška – serce drugiej części

Zatoka Barjaška to najważniejszy plener sequela – według mieszkańców i statystów tu nakręcono około 70% wszystkich scen. Dla ekipy zbudowano w dół zupełnie nową drogę, a na brzegu stanęło drewniane molo, widoczne w wielu scenach tanecznych i w zwiastunach. Po zakończeniu zdjęć pomost rozebrano, więc dziś krajobraz jest znów niemal dziki.

Po lewej stronie zatoki stoją ruiny małego domu i samotne drzewo – w filmie to właśnie na jego gałęzi zawisła huśtawka, na której siedzą Sophie i Sam. Płaski, betonowy placyk w zatoce to lądowa część filmowego molo, na którą w scenie finałowej ląduje samolot z bohaterką graną przez Cher, filmową matkę Donny.

Miasto Vis – port, klasztor i targ

Miasto Vis pojawia się na ekranie wielokrotnie, zwłaszcza w scenach rozgrywających się w porcie i na targu. Widzisz tu nabrzeże z budynkiem piekarni z napisem „Pekara” oraz franciszkański klasztor na półwyspie Prirovo. Stara część miasta zagrała miejski bazar, gdzie w tle przemykają lokalni mieszkańcy – wielu z nich wystąpiło jako statyści.

W realnej przestrzeni portu łatwo odnaleźć miejsca znane z filmu: niewielki cypel na Prirovo, skąd w jednej ze scen bohaterowie skaczą do wody, czy kamienice, w których ekipa wynajmowała kwatery na czas zdjęć. To właśnie tutaj, według mieszkańców, zatrzymał się Pierce Brosnan wraz z rodziną.

Komiža i Konoba Jastožera – filmowa tawerna

Na zachodnim wybrzeżu wyspy leży Komiža – rybackie miasteczko, w którym zlokalizowano bazę produkcji. W dawnej fabryce konserw Neptun stanęły biura ekipy, magazyny kostiumów i zaplecze techniczne. Prawdziwą gwiazdą została jednak Konoba Jastožera, przekształcona w filmową grecką tawernę.

Restauracja stoi na betonowych przęsłach częściowo nad wodą, więc goście jedzą praktycznie „na morzu”. W filmie to miejsce tańców, rozmów i spotkań bohaterów. W rzeczywistości znajdziesz tu jedne z najlepszych owoców morza na Vis – homary i ryby przywożone prosto z kutrów stojących w porcie kilka metrów dalej.

Stiniva i Biševo – adriatyckie tło

Chociaż plaża Stiniva nie została wymieniona z nazwy w dialogach, jej charakterystyczna, wąska zatoka i prawie stuprocentowy cień w południe od razu zdradzają lokalizację. W 2016 roku uznano ją za najpiękniejszą plażę Europy, więc nic dziwnego, że filmowcy chętnie ustawiali tu kamery.

W jednej ze scen w tle wyraźnie widać wyspę Biševo. To tam znajduje się słynna Błękitna Jaskinia, którą obsada odwiedziła w przerwie między zdjęciami – przewodnicy na Vis do dziś opowiadają, na którym pontonie płynęła ekipa.

Studia filmowe i europejskie miasta – co nie jest Grecją ani Chorwacją?

Plenery to tylko część filmowej układanki. W obydwu częściach „Mamma Mia” wiele scen zrealizowano w studiach oraz miastach, które w filmie udają zupełnie inne miejsca. Dzięki temu możesz obejrzeć na ekranie egzotyczną wyspę, choć aktorzy tańczą w środku angielskiego pałacu.

Pinewood Studios i 007 Stage

Wielka willa Donny – Villa Donna – nigdy nie istniała nad morzem. Cały kompleks powstał w brytyjskim Pinewood Studios, na słynnej 007 Stage, odbudowanej po pożarze w 2006 roku. W halach posadzono prawdziwe drzewa i zainstalowano system nawadniania, żeby rośliny przetrwały cały okres zdjęciowy.

To tam dograno sceny, które trudno lub niebezpiecznie byłoby kręcić na stromych skałach Skopelos – na przykład szerokie choreografie z udziałem całej obsady czy fragmenty z udziałem Meryl Streep, gdy śpiewa „The Winner Takes It All”.

Oxford, Hampton Court, Bordeaux

Sequel zabiera widza w przeszłość Donny, więc ekipa potrzebowała wielkomiejskich plenerów. Scenę „When I Kissed the Teacher”, pokazującą ukończenie studiów przez młodą Donnę, nagrano w New College w Oksfordzie. Gotyckie krużganki i dziedziniec idealnie nadały się na stylizowaną, „amerykańską” ceremonię.

Hampton Court Palace z eleganckimi ogrodami zagrał parkowe spacery jednej z filmowych par, a francuskie Bordeaux udawało Paryż lat 70. Plac de la Bourse, znany z klasycystycznej zabudowy, stał się tłem dla miejskich scen tanecznych, które pokazują inną twarz bohaterki zanim trafiła na wyspę.

Porównanie lokalizacji – gdzie jechać jako fan „Mamma Mia”?

Jeśli chcesz zaplanować wyjazd śladami musicalu, warto porównać najważniejsze miejsca. Różnią się dostępnością, klimatem i tym, ile filmowych scen rozpoznasz na miejscu:

Jak „Mamma Mia” zmieniła Skopelos i Vis?

Po premierze pierwszej części ruch turystyczny na Skopelos wzrósł kilkukrotnie – lokalni przewodnicy mówią nawet o około trzykrotnym skoku w porównaniu z okresem sprzed 2008 roku. Wyspa zyskała przydomek „Mamma Mia Island”, a przy kaplicy Agios Ioannis zaczęło się pojawiać znacznie więcej par młodych niż jedno małżeństwo na 11 lat, jak bywało wcześniej.

Po 2018 roku podobny efekt odczuła Wyspa Vis. Niegdyś spokojny skrawek Adriatyku zaczął przyjmować coraz więcej fanów musicalu, którzy chcą zobaczyć Zatokę Barjaška, zjeść w Konoba Jastožera i przepłynąć się do Błękitnej Jaskini na Biševo – dokładnie tak, jak robili to aktorzy między ujęciami.